<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3.dtd">
<article article-type="research-article" dtd-version="1.3" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xml:lang="ru"><front><journal-meta><journal-id journal-id-type="publisher-id">izvuzmath</journal-id><journal-title-group><journal-title xml:lang="ru">Известия высших учебных заведений. Математика</journal-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>Izvestiya Vysshikh Uchebnykh Zavedenii. Matematika</trans-title></trans-title-group></journal-title-group><issn pub-type="ppub">0021-3446</issn><issn pub-type="epub">2076-4626</issn><publisher><publisher-name>Казанский (Приволжский) федеральный университет</publisher-name></publisher></journal-meta><article-meta><article-id pub-id-type="doi">10.26907/0021-3446-2024-9-56-73</article-id><article-id custom-type="elpub" pub-id-type="custom">izvuzmath-112</article-id><article-categories><subj-group subj-group-type="heading"><subject>Research Article</subject></subj-group><subj-group subj-group-type="section-heading" xml:lang="ru"><subject>Статьи</subject></subj-group></article-categories><title-group><article-title>О РАЦИОНАЛЬНЫХ АППРОКСИМАЦИЯХ СОПРЯЖЕННОЙ ФУНКЦИИ НА ОТРЕЗКЕ СУММАМИ АБЕЛЯ–ПУАССОНА ИНТЕГРАЛЬНЫХ ОПЕРАТОРОВ ФУРЬЕ–ЧЕБЫШЕВА</article-title><trans-title-group xml:lang="en"><trans-title>On rational approximations of the conjugate function on a segment by Abel–Poisson sums of Fourier–Chebyshev integral operators</trans-title></trans-title-group></title-group><contrib-group><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Поцейко</surname><given-names>П. Г.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Potseiko</surname><given-names>P. G.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Павел Геннадьевич Поцейко</p><p>Ул. Ожешко, д. 22, Гродно, 230023</p></bio><bio xml:lang="en"><p>Pavel Gennadjevich Potseiko</p><p>22 Ozheshko str., Grodno, 230023</p></bio><email xlink:type="simple">pahamatby@gmail.com</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib><contrib contrib-type="author" corresp="yes"><name-alternatives><name name-style="eastern" xml:lang="ru"><surname>Ровба</surname><given-names>Е. А.</given-names></name><name name-style="western" xml:lang="en"><surname>Rovba</surname><given-names>E. A.</given-names></name></name-alternatives><bio xml:lang="ru"><p>Евгений Алексеевич Ровба</p><p>Ул. Ожешко, д. 22, Гродно, 230023</p></bio><bio xml:lang="en"><p>Evgeniy Alekseevich Rovba</p><p>22 Ozheshko str., Grodno, 230023</p></bio><email xlink:type="simple">rovba.ea@gmail.com</email><xref ref-type="aff" rid="aff-1"/></contrib></contrib-group><aff-alternatives id="aff-1"><aff xml:lang="ru"><institution>Гродненский государственный университет им. Янки Купалы</institution><country>Беларусь</country></aff><aff xml:lang="en"><institution>Yanka Kupala State University of Grodno</institution><country>Belarus</country></aff></aff-alternatives><pub-date pub-type="collection"><year>2024</year></pub-date><pub-date pub-type="epub"><day>26</day><month>09</month><year>2024</year></pub-date><volume>0</volume><issue>9</issue><fpage>56</fpage><lpage>73</lpage><permissions><copyright-statement>Copyright &amp;#x00A9; Поцейко П.Г., Ровба Е.А., 2024</copyright-statement><copyright-year>2024</copyright-year><copyright-holder xml:lang="ru">Поцейко П.Г., Ровба Е.А.</copyright-holder><copyright-holder xml:lang="en">Potseiko P.G., Rovba E.A.</copyright-holder><license xml:lang="ru" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>Данная работа распространяется под лицензией Creative Commons Attribution 4.0.</license-p></license><license xml:lang="en" license-type="creative-commons-attribution" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xlink:type="simple"><license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License.</license-p></license></permissions><self-uri xlink:href="https://izvuzmath.elpub.ru/jour/article/view/112">https://izvuzmath.elpub.ru/jour/article/view/112</self-uri><abstract><p>Исследуются рациональные аппроксимации сопряженной функции на отрезке $[-1,~1]$ суммами Абеля-Пуассона сопряженных рациональных интегральных операторов Фу\-рье-Чебышева с ограничениями на количество геометрически различных полюсов. Устанавливается интегральное представление соответствующих приближений.</p><p>Изучаются рациональные аппроксимации на отрезке $[-1,~1]$ сопряженной функции с плотностью $(1-x)^\gamma,$ $\gamma \in (1/2,~1),$ суммами Абеля-Пуассона. Получены интегральное представление приближений и оценки приближений с учетом положения точки на отрезке. Установлено асимптотическое выражение при $r \to 1$ мажоранты приближений, зависящее от параметров аппроксимирующей функции. В заключительной части найдены оптимальные значения параметров, при которых обеспечивается наибольшая скорость убывания этой мажоранты. В качестве следствия приведены асимптотические оценки приближений на отрезке $[-1,~1]$ сопряженной функции суммами Абеля-Пуассона сопряженных полиномиальных рядов Фурье-Чебышева.</p></abstract><trans-abstract xml:lang="en"><p>Rational approximations of the conjugate function on the segment $[-1,~1]$ by Abel--Poisson sums of conjugate rational integral Fourier-Chebyshev operators with restrictions on the number of geometrically different poles are investigated. An integral representation of the corresponding approximations is established.</p><p>Rational approximations on the segment $[-1,~1]$ of the conjugate function with density $(1-x)^\gamma,$ $\gamma\in (1/2,~1),$ by Abel-Poisson sums are studied. An integral representation of approximations and estimates of approximations taking into account the position of a point on the segment $[-1,~1]$ are obtained. An asymptotic expression as $r\to 1$ for the majorant of approximations, depending on the parameters of the approximating function is established. In the final part, the optimal values of parameters which provide the highest rate of decrease of this majorant are found. As a corollary we give some asymptotic estimates of approximations on the segment $[-1,~1]$ of the conjugate function by Abel-Poisson sums of conjugate polynomial Fourier-Chebyshev series.</p></trans-abstract><kwd-group xml:lang="ru"><kwd>сопряженная функция</kwd><kwd>ряд Фурье-Чебышева</kwd><kwd>сумма Абеля-Пуассона</kwd><kwd>поточечные и равномерные оценки</kwd><kwd>наилучшее приближение</kwd><kwd>метод Лапласа</kwd></kwd-group><kwd-group xml:lang="en"><kwd>conjugate function</kwd><kwd>Fourier-Chebyshev series</kwd><kwd>Abel-Poisson sum</kwd><kwd>pointwise and uniform estimates</kwd><kwd>best approximation</kwd><kwd>Laplace method</kwd></kwd-group></article-meta></front><back><ref-list><title>References</title><ref id="cit1"><label>1</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Гахов Ф.Д. Краевые задачи (Физматгиз, М., 1958).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Гахов Ф.Д. Краевые задачи (Физматгиз, М., 1958).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit2"><label>2</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Мусхелишвили Н.И. Сингулярные интегральные уравнения. 3-е изд., испр. и доп. (Наука, М., 1968).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Мусхелишвили Н.И. Сингулярные интегральные уравнения. 3-е изд., испр. и доп. (Наука, М., 1968).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit3"><label>3</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Поцейко П.Г., Ровба Е.А. Рациональные ряды Фурье–Чебышева и их аппроксимационные свойства (ГрГУ, Гродно, 2022).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Поцейко П.Г., Ровба Е.А. Рациональные ряды Фурье–Чебышева и их аппроксимационные свойства (ГрГУ, Гродно, 2022).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit4"><label>4</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Ровба Е.А., Поцейко П.Г. Приближения сопряженных функций частичными суммами сопряженных рядов Фурье по одной системе алгебраических дробей Чебышева–Маркова, Изв. вузов. Матем. (9), 68–84 (2020).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Ровба Е.А., Поцейко П.Г. Приближения сопряженных функций частичными суммами сопряженных рядов Фурье по одной системе алгебраических дробей Чебышева–Маркова, Изв. вузов. Матем. (9), 68–84 (2020).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit5"><label>5</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Поцейко П.Г., Ровба Е.А. Сопряженный рациональный оператор Фурье–Чебышева и его аппроксимационные свойства, Изв. вузов. Матем. (3), 44–60 (2022).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Поцейко П.Г., Ровба Е.А. Сопряженный рациональный оператор Фурье–Чебышева и его аппроксимационные свойства, Изв. вузов. Матем. (3), 44–60 (2022).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit6"><label>6</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Натансон И.П. О порядке приближения непрерывной 2pi -периодической функции при помощи ее интеграла Пуассона, Докл. АН СССР 72 (1), 11–14 (1950).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Натансон И.П. О порядке приближения непрерывной 2pi -периодической функции при помощи ее интеграла Пуассона, Докл. АН СССР 72 (1), 11–14 (1950).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit7"><label>7</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Тиман А.Ф. Точная оценка остатка при приближении периодических дифференцируемых функций интегралами Пуассона, Докл. АН СССР 74 (1), 17–20 (1950).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Тиман А.Ф. Точная оценка остатка при приближении периодических дифференцируемых функций интегралами Пуассона, Докл. АН СССР 74 (1), 17–20 (1950).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit8"><label>8</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Штарк Э.Л. Полное асимптотическое разложение для верхней грани уклонения функций из mathrm{L}mathrm{i}mathrm{p} 1 от сингулярного интеграла Абеля–Пуассона, Матем. заметки 13 (1), 21–28 (1973).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Штарк Э.Л. Полное асимптотическое разложение для верхней грани уклонения функций из mathrm{L}mathrm{i}mathrm{p} 1 от сингулярного интеграла Абеля–Пуассона, Матем. заметки 13 (1), 21–28 (1973).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit9"><label>9</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Жук В.В. О порядке приближения непрерывной 2pi -периодической функции при помощи средних Фейера и Пуассона ее ряда Фурье, Матем. заметки 4 (1), 21–32 (1968).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Жук В.В. О порядке приближения непрерывной 2pi -периодической функции при помощи средних Фейера и Пуассона ее ряда Фурье, Матем. заметки 4 (1), 21–32 (1968).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit10"><label>10</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Русецкий Ю.И. О приближении непрерывных на отрезке функций суммами Абеля–Пуассона, Сиб. матем. журн. 9 (1), 136–144 (1968).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Русецкий Ю.И. О приближении непрерывных на отрезке функций суммами Абеля–Пуассона, Сиб. матем. журн. 9 (1), 136–144 (1968).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit11"><label>11</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Жигалло Т.В. Приближение функций, удовлетворяющих условию Липшица на конечном отрезке вещественной оси, интегралами Пуассона–Чебышева, Пробл. управл. и информ. 3, 1–14 (2018).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Жигалло Т.В. Приближение функций, удовлетворяющих условию Липшица на конечном отрезке вещественной оси, интегралами Пуассона–Чебышева, Пробл. управл. и информ. 3, 1–14 (2018).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit12"><label>12</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Sz.-Nagy, В. Sur l’ordre de l’approximation d’une fonction par son int´egrale de Poisson, Acta Math. Acad. Sci. Hungaricae 1, 183–188 (1950).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Sz.-Nagy, В. Sur l’ordre de l’approximation d’une fonction par son int´egrale de Poisson, Acta Math. Acad. Sci. Hungaricae 1, 183–188 (1950).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit13"><label>13</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Баскаков В.А. Асимптотические оценки приближения сопряженных функций сопряженными интегралами Абеля–Пуассона, Прим. функц. анализа в теории прибл. (5), 14–20 (Калининск. гос. ун-т, 1975).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Баскаков В.А. Асимптотические оценки приближения сопряженных функций сопряженными интегралами Абеля–Пуассона, Прим. функц. анализа в теории прибл. (5), 14–20 (Калининск. гос. ун-т, 1975).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit14"><label>14</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Жигало К.М., Харкевич Ю.И. Повна асимптотика вiдхилення вiд класу диференцiйовних функцiй множини iх гармонiйних iнтегралiв Пуассона, Укр. матем. журн. 54 (1), 43–52 (2002).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Жигало К.М., Харкевич Ю.И. Повна асимптотика вiдхилення вiд класу диференцiйовних функцiй множини iх гармонiйних iнтегралiв Пуассона, Укр. матем. журн. 54 (1), 43–52 (2002).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit15"><label>15</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Жигало К.М., Харкевич Ю.И. Наближення спряжених диференцiйовних функцiй iх iнтегралами Абеля–Пуассона, Укр. матем. журн. 61 (1), 73–82 (2009).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Жигало К.М., Харкевич Ю.И. Наближення спряжених диференцiйовних функцiй iх iнтегралами Абеля–Пуассона, Укр. матем. журн. 61 (1), 73–82 (2009).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit16"><label>16</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Поцейко П.Г., Ровба Е.А. Суммы Абеля–Пуассона сопряженных рядов Фурье–Чебышева и их аппроксимационные свойства, Изв. НАН Беларуси 57 (2), 156–175 (2021).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Поцейко П.Г., Ровба Е.А. Суммы Абеля–Пуассона сопряженных рядов Фурье–Чебышева и их аппроксимационные свойства, Изв. НАН Беларуси 57 (2), 156–175 (2021).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit17"><label>17</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Фихтенгольц Г.М. Курс дифференциального и интегрального исчисления, Т. 2 (Физматлит, М., 2001).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Фихтенгольц Г.М. Курс дифференциального и интегрального исчисления, Т. 2 (Физматлит, М., 2001).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit18"><label>18</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Лунгу К.Н. О наилучших приближениях рациональными функциями с фиксированным числом полюсов, Матем. сб. 86(128) (2(10)), 314–324 (1971).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Лунгу К.Н. О наилучших приближениях рациональными функциями с фиксированным числом полюсов, Матем. сб. 86(128) (2(10)), 314–324 (1971).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit19"><label>19</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Лунгу К.Н. О наилучших приближениях рациональными функциями с фиксированным числом полюсов, Сиб. матем. журн. 25 (2), 151–160 (1984).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Лунгу К.Н. О наилучших приближениях рациональными функциями с фиксированным числом полюсов, Сиб. матем. журн. 25 (2), 151–160 (1984).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit20"><label>20</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Джрбашян М.М. К теории рядов Фурье по рациональным функциям, Изв. АН Арм. ССР, Сер. физ.матем. 9 (7), 3–28 (1956).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Джрбашян М.М. К теории рядов Фурье по рациональным функциям, Изв. АН Арм. ССР, Сер. физ.матем. 9 (7), 3–28 (1956).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit21"><label>21</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Фалалеев Л.П. Приближение сопряженных функций обобщенными операторами Абеля–Пуассона, Матем. заметки 67 (4), 595–602 (2000).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Фалалеев Л.П. Приближение сопряженных функций обобщенными операторами Абеля–Пуассона, Матем. заметки 67 (4), 595–602 (2000).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit22"><label>22</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Русак В.Н. Рациональные функции как аппарат приближения (БГУ, Минск, 1979).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Русак В.Н. Рациональные функции как аппарат приближения (БГУ, Минск, 1979).</mixed-citation></citation-alternatives></ref><ref id="cit23"><label>23</label><citation-alternatives><mixed-citation xml:lang="ru">Бернштейн С.Н. Экстремальные свойства полиномов и наилучшее приближение непрерывных функций одной вещественной переменной. Ч. 1 (Гл. ред. общетехн. лит-ры, М.; Л., 1937).</mixed-citation><mixed-citation xml:lang="en">Бернштейн С.Н. Экстремальные свойства полиномов и наилучшее приближение непрерывных функций одной вещественной переменной. Ч. 1 (Гл. ред. общетехн. лит-ры, М.; Л., 1937).</mixed-citation></citation-alternatives></ref></ref-list><fn-group><fn fn-type="conflict"><p>The authors declare that there are no conflicts of interest present.</p></fn></fn-group></back></article>
